Ε Μ Ε Ι Σ ;

Τα κείμενο αυτό αποτελεί απλά κάποιες σκέψεις σχετικά με τη συγκρότηση της γκέι ταυτότητας και εικόνας.

Από το σχολείο ακόμα θυμάμαι να απορρίπτω με αήδια τις πατριωτικές μπούρδες που προσπαθούσαν να μας περάσουν περι εθνικής ενότητας, την ώρα που μεγαλώνοντας βρισκόμουνα να νιώθω όλο και πιο ξένος με την κυρίαρχη νεοελληνική κουλτούρα και τους ελληναράδες . Δεν μπορούσα να βρω το καταφύγιο που ο μέσος πατριώτης βρίσκει στην αγκαλιά του έθνους . Όταν στα 15 μου ανακάλυψα το 10% με το έντονο αίσθημα κοινότητας και πολιτικώς ορθού που παρείχε με τα κείμενα του, μου ήρθε η αποκάλυψη : υπήρχαν γκέι, με άποψη, διασκέδαζαν ελεύθερα, είχαν κίνημα, υπήρχαν . Βρήκα γρήγορα το καταφύγιο μου στο λεγόμενο gay nation και μπόρεσα να προσδιορισθώ έναντι των Άλλων ,χτίζοντας σιγά σιγά μια ομοφυλόφιλη ταυτότητα . Ανεξάρτητα από τη διάψευση ή μη των προσδοκιών μου από το εγχώριο gay nation, είναι αλήθεια πως η γκέι κοινότητα ,όχι πολύ μετα το stonewall, με την ενεργή παρουσία της δεν άργησε να μπεί στο τριπάκι της ομοιογενούς και αλληλέγγυας κοινότητας . Να συχνάζει σε συγκεκριμένες περιοχές των μεγαλουπόλεων(βλ.Γκάζι για την Αθήνα), να προσδιορίζεται με σύμβολα και σημαίες . Να προβάλλει ως ομοιογενής μειονότητα με κύριο ή μάλλον μοναδικό ενοποιητικό στοιχείο το σεξουαλικό προσανατολισμό . Οι ομοφυλόφιλοι απέκτησαν εν ολίγοις μια ξεχωριστή κοινωνική παρουσία, αποτέλεσαν διακριτά υποκείμενα.

Τα πράγματα δεν ήταν όμως πάντα έτσι .

Σύμφωνα με τον Φουκώ πριν το 18^ο – 19^ο αιώνα, πριν δηλαδή τη δημιουργία των πρώτων εθνικών κρατών και την εγκαθίδρυση του καπιταλισμού «η σοδομία-εκείνη του παλιού αστικού ή εκκλησιαστικού δικαίου- ήταν ένας τύπος απαγορευμένης πράξης, ο αυτουργός της δεν ήταν παρα το νομικό της υποκείμενο . Ο ομοφυλόφιλος του 19^ου αιώνα γίνεται μια φυσιογνωμία: ένα παρελθόν, μια ιστορία και μια παιδική ηλικία, ένας χαρακτήρας, ένας τρόπος ζωής.». Η ομοφυλόφιλη ταυτότητα μέχρι τότε δεν υπήρχε, δεν νοούνταν ως έννοια . Υπήρχε απλά το έγκλημα της σοδομίας, όχι ελαφρύτερο από εκείνο της μοιχείας . Η θεμελίωση και αποκρυστάλλωση της σεξουαλικής ετερογένειας που επιχειρήθηκε από την άνοδο του καπιταλισμού και έπειτα εξηγεί ο Φουκώ είχε ως αποτέλεσμα το μεγαλύτερο έλεγχο πάνω στο άτομο και την περαιτέρω καταστολή των μη παραγωγικών σεξουαλικοτήτων . Απο την άλλη η Judith Butler, θεωρητικός του queer theory υποστήριζε πως η θεμελίωση της ετεροκανονικότητας επιτυγχάνεται με την ίδια την ύπαρξη των «μη νόμιμων» σωμάτων και κατ’επέκταση και σεξουαλικοτήτων . Ο ετεροφυλόφιλος εν ολίγοις για να προσδιοριστεί ως τέτοιος και να οικοδομήσει ταυτότητα οφείλει να διαφοροποιηθεί από τον ομοφυλόφιλο και vice versa . Πρόκειται δηλαδή για ένα μηχανισμό που παράγει τα υποκείμενα κατά τέτοιο τρόπο ώστε αυτά να έχουν αντίπαλο-έναν «εχθρό» . Αυτός ο «εχθρός» μπορεί να είναι ο αλλοεθνής, ο αλλόθρησκος, ο σεξουαλικά διαφορετικός .Στον ίδιο μηχανισμό φαίνεται να υπακούει και η σύγχρονη gay ταυτότητα : απέναντι της έχει τους στρέιτ («Οι straight χωρίζονται σε δυο κατηγορίες:
σε εκείνους που μας μισούν καταπρόσωπο και
σε εκείνους που μας μισούν πίσω από την πλάτη μας.» τάδε έφη Μπράιν στην εξαιρετικά ποπ για τους γκέι σειρά Queer as Folk) , είναι τρέντυ , καλλιτεχνική και το κυριότερο έχει λεφτα . Ο τρόπος με τον οποίο συγκροτήθηκε η γκέι κοινότητα (και στην Ελλάδα όπου εισήχθη) δεν διαφέρει από τη συγκρότηση κοινοτήτων όπως το Έθνος (επίσης εισαγόμενη έννοια) όπου δηλαδή προτάσσεται το στοιχείο της αλληλεγγύης και ομοψυχίας εξαλείφοντας κάθε ταξική διαφοροποίηση και προσανατολίζοντας το άτομο προς την υποταγή ή στην καλύτερη περίπτωση το συμβιβασμό . Προκειταί δηλαδή για ένα κοινωνικό κατασκεύασμα. Και μάλιστα κατασκεύασμα όχι απελευθερωτικό, αλλα αντιθέτως κατασταλτικό για τις σεξουαλικότητες που δεν συμβιβάζονταν με την παραδοσιακή νόρμα .

Για να μην πολυλογώ άσκοπα όμως, αυτό στο οποίο θέλω να καταλήξω είναι πως το gay δεν μου είναι αρκετό να μπω μέσα του και να το υιοθετήσω . Αντίθετα έχω πολλές αμφιβολίες για την υιοθέτηση μιας τέτοιας ταυτότητας . Γιατί δεν είμαστε ούτε μειονότητα , ούτε «αυτοί» είναι πλειονότητα . Γιατί απλά δεν είμαστε «εμείς» κι «αυτοί» . Τέτοιοι διαχωρισμοί έχω την εντύπωση πως φέρνουν και στρεβλές εικόνες .

Η οικοδόμηση σε κάθε περίπτωση αυτόνομα(και όχι σχετικιστικά) μιας νέας ταυτότητας, με τα δικά μας μέτρα αλλά και με μέτρα που να μπορούν να ισχύουν για όλους είναι για μένα το ιδανικό . Χωρίς να υποστηρίζω πως η ύπαρξη μιας κοινότητας είναι αρνητική κατ’ ανάγκη . Σίγουρα όμως δεν είναι αρκετή .Γιατί όπως είπε ο Αύγουστος Κορτώ στη συνεντευξή του στο 10%:Το να κερδίσεις την ελευθερία σου είναι μια ιδιωτική διαδικασία. Η ελευθερία που δεν κερδίζεις μόνος σου δεν είναι ποτέ δική σου.

ΕΜΕΙΣ ΚΑΙ Η ΕΙΚΟΝΑ ΜΑΣ

Εμείς οι gay λέμε συχνά ότι διεκδικούμε το δικαίωμα στην ορατότητα. Αυτό συνεπάγεται και την ύπαρξη μιας εικόνας. Το θέμα είναι η εικόνα αυτή να είναι δική μας και όχι κατασκεύασμα άλλων. Υπάρχουν πολλά στερεότυπα για τους ομοφυλόφιλους, από τα «ανώδυνα» όπως αυτό της ξεφωνημένης αδερφής, ως τα σοβαρότερα που έχουν να κάνουν με μύθους για το AIDS και άλλα νοσήματα.

Το τι εικόνα υπάρχει για αυτή την ομάδα, το καταλαβαίνεις όταν κάνεις coming out. Οι φίλοι, και γενικότερα οι άνθρωποι στους οποίους ανοίγεσαι, καταλαβαίνουν πως το να είσαι gay δεν είναι τελικά αυτό που θεωρούσαν- συνειδητοποιούν (ιδιαίτερα αν είναι καλοπροαίρετοι και όχι κολλημένοι) πως δεν είναι κάτι περίεργο.

Σημαντικό ρόλο στη δημιουργία εικόνων και στερεοτύπων, παίζει το αγαπημένο μας κουτί, η τηλεόραση. Δυστυχώς οι gay γίνονται αντικείμενα «κριτικής» από διάφορες Τατιάνες και άλλους αδαείς παρουσιαστές. Χρησιμοποιούνται εκφράσεις του στυλ: «εγώ τους δέχομαι, αλλά…». Η μόνη περίπτωση να λεχθούν ουσιαστικά πράγματα είναι να υπάρχουν «εκπρόσωποι» της «ομάδας», που να μιλούν ανοιχτά για το σημαίνει να είσαι ομοφυλόφιλος. Αλλά τι να σου κάνουν κι αυτοί όταν η οθόνη κατακλύζεται από ένα σωρό κρυφές που δεν τους νοιάζει τίποτα? Η λεγόμενη μέση ελληνίδα νοικοκυρά και ο απλός κόσμος που …εμπιστεύεται την tv, βλέπουν απλώς και μόνο μια εικόνα η οποία σε συνδυασμό με το πώς μεγάλωσαν, μπορεί να οδηγήσει σε ρατσιστικές αντιλήψεις και συμπεριφορές. Όλοι αυτοί οι μεγάλοι κριτές… δεν νοιάζονται για το τι «περνάνε» σ’ ένα γονιό, ο οποίος μπορεί να αντιδράσει άσχημα σε μια αποκάλυψη του παιδιού του! Βέβαια, για να μην είμαστε απόλυτοι, η τηλεόραση σε σχέση με παλιότερα, μιλάει λίγο πιο άνετα για το θέμα.

Ο μόνος τρόπος να αλλάξει κάτι, ποιος είναι? Εμείς… αν δείξουμε ποιοι πραγματικά είμαστε. Το θέμα είναι να ανοιχτούμε και να σπάσουμε ηλίθια στερεότυπα και τότε θα είμαστε ορατοί, απλώς ως διαφορετικοί !

εκλογές 07

Οι βουλευτικές εκλογές φτάνουν και ο προπαγανδιστικός λόγος των κομμάτων κυριαρχεί παντου αυτές τις μέρες . Απο την τιβι και το ιντερνετ ως τις κεντρικές πλατείες , όλοι μιλάνε για εκλογές . Είναι όμως τόσο σημαντικές οι εκλογές ; Προσωπική μου άποψη: όχι τόσο ως τις παρουσιάζουν αυτοί που λυσσάνε για εξουσία , η ψήφος μας δύσκολα μπορει να φέρει κοσμογονικές αλλαγές , το πολιτικό σύστημα είναι στανταρ πια και υποστηριζόμενο εξίσου απο τα 2 μεγάλα κόμματα . Παρ'όλα αυτα αλλαγές , μικρές έστω , μπορούν να έρθουν .Κατέληξα σ’αυτή την άποψη ύστερα από σκέψη . Ήμουνα έτοιμος στην αρχή να απέχω , η εκλογική διαδικασία δεν με εκφράζει , δεν παρέχει καμια πραγματική εξουσία σ’εμένα και η «λαική βούληση» που εκφράζεται δεν μπορεί παρα να είναι πλασματική . Αποφάσισα όμως να ψηφίσω , πρώτον γιατι δεν νομίζω πως θα γίνει αντιληπτή η αποχή μου ως διαμαρτυρία για το πολιτικό σύστημα κι από την άλλη καίγομαι να μαυρίσω όλους αυτούς τους άθλιους που μου μαυρίζουν την καθημερινότητα: τους μπάτσους και ασφαλίτες που έχουν κατακλύσει την Αθήνα , τους πανηλίθιους υπουργους και τον πανηλιθιότερο πρωθυπουργό που μια τετραετία αντι για κυβέρνηση νόμιζαν πως βρίσκονται σε ριάλιτι σόου , τους φασίστες και τα εθνίκια που διεκδικούν για πρώτη φορά επισήμως έδρανα , τη γενικότερη νοοτροπία που βλέπεις παντου γύρω σου: την σκληρότητα , την αδιαφορία , τον συντηρητισμό , τη θρησκοληψία , τον εθνικισμό , το σεξισμό , μια νοοτροπία που φαίνεται κυρίαρχη στο μυαλό του μέσου μικροαστού και αποτελεί συνεπώς την κυρίαρχη νοοτροπία των κομματων και της εν γένει πολιτικής ζωής .

Σ’όλη την προεκλογική περίοδο ακούστηκαν ελάχιστα για gay διακαιώματα . Το θέμα ετίθετο σαν κάτι δευτερεύον , «ταμπού» που είπε και μια δημοσιογράφος . Ήταν στο πλαίσιο μιας γενικότερης συζήτησης και οι πολιτικοι που απαντούσαν -των 2 μεγάλων κομμάτων πάντα- αρκούνταν σε γενικότητες και ασάφειες χωρίς να περιορίζονται καθόλου στην έκφραση της ομοφοβίας τους . Οι πασόκοι περιορίζονταν σε γενικότητες περι προστασίας και ανοχης , οι νεοδημοκράτες τα ίδια πάνω-κάτω αλλά έβαζαν και λίγο την «αξιοπρέπεια» , λίγο έμπλεκαν την «εκκλησία» , μάλλον για να μην νευριάσουν και οι νοικοκυραίοι και στραφουν στον καρατζαφέρη . Εν ολίγοις αν συγκεντρώναμε τα πολύ ολίγα που ελέχθησαν πριν της εκλογές για το gay issue θα μας έμενε μια γενικώς αδιάφορη στάση ανεκτική μεν , άκρως ομοφοβική δε . Για την ακρίβεια δεν μας υπολογίζουν . Και λογικά πράττουν κατά τη γνώμη μου . Γιατι να μας υπολογίσουν ; Για τα μαχητικά μας pride (που ένας χριστιανός-που λέει ο λόγος- πήγε να φωνάξει σύνθημα και πέσαν πάνω του να τον φάνε) ; Για τις τρομερές καμπάνιες υπερ του γάμου ; που όταν ρωτήθηκε ο Αβραμόπουλος τόνισε πως το θέμα δεν έχει τεθεί (ψέμματα;) και μάλιστα υπογράμμισε την ισότητα όλων μας και την απουσία των όποιων διακρίσεων στη χώρα … Για ποιο λόγο να μας υπολογίσουν σαν διεκδικητές όταν δεν έχουμε διεκδικήσει το ελάχιστο ;

Ελπίζω η κυβέρνηση που θα βγει από Δευτέρα να μην είναι όπως η προηγούμενη . Δεν στηρίζω όμως πολλά σ’αυτό . Πιο πολύ ελπίζω να υπάρξει αλλαγή σ’αυτή τη γαμημένη κοινωνία και ξέρω πως αυτό δεν θα γίνει με καμια κυβέρνηση και κανένα κόμμα αν δεν κινητοποιηθούμε εμείς οι ίδιοι , να διεκδικήσουμε αυτά που μας ανήκουν . Την αυτονόητη ελευθερία μας και πάνω απ’όλα την ορατή παρουσία μας. Δεν είναι ενοχλητικό να σε αγνοούν ;

ΕΠΑΡΧΙΑ

Δεν ξέρω πώς να ξεκινήσω ένα κείμενο που να μιλά για την Επαρχία και τη ζωή μου σ’αυτή , τα συναισθήματα μου είναι ανάμεικτα και είναι που δεν ξέρω και πώς να προσδιορίσω τι ακριβώς τη διαφοροποιεί τόσο από την Αθήνα αλλά για να μη μιλήσω γενικά και αποτύχω παταγωδώς , θα πιάσω τη δική μου ζωή και πως αυτή διαφοροποιήθηκε τωρα πια που μένω μόνιμα στην Αθήνα . Μεγάλωσα σε μια κλασική επαρχιώτικη πόλη ούτε πολύ κοντά ούτε πολύ μακριά απ’την Αθήνα , ψιλοκλειστή , ομοιογενής , βαρετή . Η παιδική μου ηλικία ήταν μάλλον σούπερ αλλά αυτό δεν ξέρω κατά πόσο έχει να κάνει με τον τόπο , το εκτιμώ πάντως . Η φάση της ζωής μου που σίγουρα ήταν αρκετά λιγότερο σούπερ ήταν εφηβικά χρόνια και κυρίως στα χρόνια του λυκείου . Κάπου εκεί συνειδητοποίησα ότι διαφέρω , σε μια πόλη όπου όλοι έμοιαζαν να είναι απελπιστικά ίδιοι και λίγοι και κολλημένοι και βλακωδώς θρησκόληπτοι (ναι δεν κουράζομαι ποτέ να βρίζω τους fellow συμπατριώτες) . Στα χρόνια του λυκείου ένιωθα πως βρισκόμουν σε φυλακή , είχα καταλήξει υπερβολικά σνόμπ -ακόμα είμαι νομίζω- και σιχαινόμουνα οτιδήποτε σχετιζόταν με τον τόπο μου . Το μόνο που ονειρευόμουνα εκείνη την εποχή ήταν την ώρα και τη στιγμή που θα σηκωνόμουνα να φύγω για την Αθήνα . Εκεί θα ήταν όλα πιο ωραία , θα ήμουν ευτυχισμένος . Και είχα σε μεγάλο βαθμό δίκιο . Αν μπορούσα να συνοψίσω με μια λέξη τη μεγάλη διαφορά της ζωής μου στην Αθήνα με τη ζωή μου στην επαρχία αυτή θα ήταν «οξυγόνο». Παράδοξο στην κυριολεξία : στην Αθήνα απολαμβάνω περισσότερο οξυγόνο . Και δεν είναι μόνο που δεν μένω με τους γονείς . Είναι η πολυμορφία , η ανωνυμία , το πλήθος , οι επιλογές . Όλα στην Αθήνα είναι απλά περισσότερο απ’την επαρχία , σε όλους τους τομείς , ποσοτικά , ποιοτικά . Δεν λέω ότι είναι τέλεια , η Αθήνα είναι κι αυτή μια «επαρχιώτικη μητρόπολη» όπως λέει κι η Σώτη Τριανταφύλλου , μ’αφήνει όμως να αναπνεύσω κι αυτό για μένα είναι πολύ σημαντικό . Ως πούστης στην επαρχία είμαι απλά ανύπαρκτος , μόνο καρικατούρες μπορούν να επιβιώσουν στο περιθώριο της κυρίαρχης ματσό πατριαρκάλ επαρχιώτικης κουλτούρας , σε «στυλ ο τρελός του χωριου» . Και δεν θέλω να είμαι κανενός τρελός .

Τι θα γίνει όμως με την επαρχία ; Δεν τρέφω κανένα τοπικιστικό ενδιαφέρον του τύπου «Ελλάδα δεν είναι μόνο η Αθήνα» , χεσμένη την έχω τη γενέτειρα . Απλά να δεν είμαστε και ομοσπονδιακό κράτος κι αν κυνηγάμε κανα δικαιωματάκι και καμια πρόοδο γενικώς πρέπει να κοιτάξουμε την κατάσταση σ’όλη την επικράτεια . Από την άλλη ξερω από πρώτο χέρι τι περνάνε τα παιδάκια –και δη τα γκει παιδάκια- και τι θα περάσουν και τα επόμενα και τα μεθεπόμενα κι όσο να ναι με πειράζει . Δεν ξέρω τι μπορεί να γίνει κι αν μπορέι να γίνει κάτι , γράφω αυτές τις γραμμές ευρισκόμενος στην Επαρχία και με υπόκρουση κλαψολαικά από κοντινό σπίτι , δεν τρέφω αυταπάτες . Είμαι απ’αυτούς που ακούνε για pride εκτός Αθήνας και γελάνε . Ξέρω πως το όλο θέμα έγκειται στην αντιπαράθεση κλειστή – ανοιχτή κοινωνία και ότι όποια πρόοδος γίνεται στην Αθήνα είναι επειδή υπάρχει ανωνυμία και μεγάλος πληθυσμός και δεν μπορεί να ελεγχθεί . Απ’την άλλη πάλι , κάτι δεν πρέπει να γίνει ;